Przejdź do treści

Być w kontakcie6 min czytania

Sygnały, że rodzic może potrzebować więcej pomocy

Przez telefon zmiany łatwo przeoczyć, a na miejscu łatwo je sobie wytłumaczyć. Na co zwrócić uwagę podczas odwiedzin, jak to zapisać i jak poruszyć ten temat.

Zespół Kinlovi

Lodówka z notatką przypiętą magnesem w kształcie serca, stos kopert i lupa
W tym przewodniku7 sekcji

Rzadko przychodzi to jako jeden wyraźny moment. Mleko jest trochę przeterminowane. Stos poczty jest wyższy niż zwykle. Przez telefon rodzic brzmi dobrze, a Ty wracasz do domu i zastanawiasz się, czy sobie tego nie wymyślasz.

Pewnie nie wymyślasz i pewnie nie masz też do czynienia z kryzysem. Ten przewodnik jest o zauważaniu: na co patrzeć podczas odwiedzin, jak zapisywać to, co widzisz, i jak zamienić niepokój w rozmowę i jeden mały następny krok.

Dlaczego łatwo to przeoczyć

Amerykański National Institute on Aging zwraca uwagę, że niektórzy starsi ludzie nie chcą nikogo martwić ani przyznawać się do trudności, a telefon, e-mail czy SMS nie zawsze są najlepszym sposobem, żeby to ocenić. Osoba z depresją może na przykład ożywić się na czas rozmowy lub krótkich odwiedzin, natomiast poważne problemy z nastrojem trudniej ukryć podczas dłuższej wizyty.

Dlatego, gdy możesz, zostań trochę dłużej niż zwykle. Zjedzcie razem posiłek, bądź tam rano, wybierz się z rodzicem załatwić jakąś sprawę. I pamiętaj o jednym: pierwsza rada NIA to wciąż zapytać rodzica wprost. To, co widzisz w domu, pomaga zadawać lepsze pytania. Nie zastępuje pytania.

Na co zwrócić uwagę

Jeden z tych sygnałów sam w sobie może nic nie znaczyć. Warto się jednak przyjrzeć bliżej, gdy rodzic robi coś inaczej, niż robił zawsze, albo gdy kilka sygnałów wskazuje to samo. Tabela grupuje sygnały wymieniane przez NIA wraz z codziennymi miejscami, w których możesz je zauważyć.

Sygnały, na które warto zwrócić uwagę podczas odwiedzin
GdzieCo możesz zauważyć
KuchniaBardzo mało jedzenia albo jedzenie dawno po terminie. Czy rodzic nadal bezpiecznie korzysta z kuchenki?
DomWięcej bałaganu lub brudu niż zwykle, zwłaszcza w domu, który zawsze był utrzymywany w określony sposób.
Poczta i pieniądzeNieotwarte koperty, ponaglenia albo rachunki, które zawsze były płacone na czas, a teraz nie są.
LekiLeki na receptę, które się skończyły, albo opakowania, które wciąż są pełne. Czy rodzic ma to, czego potrzebuje, i czy przyjmuje leki regularnie?
Poruszanie sięTrudności z chodzeniem, przytrzymywanie się mebli lub ścian albo upadek wspomniany mimochodem.
Dbanie o siebieRzadsze mycie się, ubrania nieodpowiednie do pogody albo duża zmiana wagi.
Nastrój i towarzystwoSpotykanie się z mniejszą liczbą osób, porzucanie tego, co sprawiało radość, przygnębienie lub wycofanie.
Pamięć i myślenieDezorientacja, zmiany osobowości albo decyzje, które zupełnie do rodzica nie pasują.

Jak podaje NIA, okazjonalne zapominanie jest normalną częścią starzenia się. Poważniejsze problemy z pamięcią, zmiany w myśleniu lub osobowości albo złe decyzje mogą wskazywać na poważne schorzenie, które wymaga pomocy medycznej.

Niektóre sprawy nie mogą czekać. Jeśli rodzic mówi, że nie widzi już nadziei lub nie ma po co żyć, albo obawiasz się, że może zrobić sobie krzywdę, NIA radzi natychmiast szukać pomocy. W USA zadzwoń lub wyślij SMS do 988 Suicide & Crisis Lifeline pod numer 988, o każdej porze. Poza USA zadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub na lokalną linię kryzysową.

Zapisuj to

Gdy się martwisz, pamięć jest kiepskim świadkiem i zwykle zachowuje to, co najstraszniejsze. Kilka linijek z datą daje Ci coś lepszego niż „z tatą jest coś nie tak”: co było widać, kiedy i czy zdarzyło się to już wcześniej. Pomagają też, gdy rodzeństwo widzi sprawę inaczej, a na wizycie u lekarza warto mieć je przy sobie.

Jak poruszyć ten temat

NIA radzi wspomnieć o swoim niepokoju tak, by nie brzmiało to jak krytyka, i podsuwa taki początek: „Mamo, wygląda na to, że masz w domu mało jedzenia. Trudno ci dotrzeć do sklepu?” To zdanie nazywa jedną rzecz, którą widać, i naprawdę o coś pyta.

Potem staraj się, na ile możesz, iść za życzeniami rodzica, z propozycją praktyczną i konkretną. Jeśli chce dalej gotować w domu, NIA podaje taki przykład: „Czy mam ci zorganizować regularne dostawy zakupów?”

  • Wybierz jedną rzecz. Lista wszystkiego, co zauważasz, zostanie odebrana jak inspekcja.
  • Wybierz spokojny moment. Spacer albo wspólne zmywanie są lepsze niż pierwsza czy ostatnia minuta odwiedzin.
  • Zapytaj, czego chciałby rodzic. To jego życie, a pomoc, którą sam wybierze, ma większą szansę zostać na dłużej.

Jeśli słyszysz „Nic mi nie jest”, to nie Twoja porażka. Od tego miejsca prowadzi dalej nasz przewodnik Gdy rodzic mówi, że nie potrzebuje pomocy.

Małe pierwsze kroki

Niektóre problemy da się rozwiązać prosto, zauważa NIA, na przykład nową receptą na okulary. Inne wymagają więcej. Od czego można zacząć:

  • Wizyta u lekarza. Jeśli martwisz się o zdrowie fizyczne lub psychiczne rodzica, zaproponuj wizytę. Możesz zaoferować, że ją umówisz, zawieziesz rodzica albo pójdziesz razem z nim. Resztę opisuje nasz przewodnik o przygotowaniu do wizyty.
  • Regularna pomoc w domu. Dostawa zakupów i leków na receptę, podwózka na sprawunki, sąsiad, który zagląda. Strona NIA o usługach dla starszych osób mieszkających w domu omawia możliwości i to, ile zwykle kosztują.
  • Lokalne usługi. W USA Eldercare Locator (800-677-1116) może wskazać pomoc w domu i transport w okolicy.
  • Inni ludzie. Nie musisz robić wszystkiego samodzielnie. Podziel się zadaniami z rodziną, sąsiadami i przyjaciółmi albo porozmawiaj z koordynatorem opieki geriatrycznej – specjalistą, który pomaga koordynować opiekę.

NIA radzi planować, zanim ktoś będzie potrzebował dużej pomocy, póki rodzic może sam podejmować ważne decyzje. To także dobry moment, żeby dowiedzieć się, gdzie są ważne dokumenty.

Jeśli nie możesz często przyjeżdżać

Z daleka trudniej zauważyć zmiany. NIA radzi, by za zgodą rodzica skontaktować się z osobami, które widują go regularnie, na przykład sąsiadami, przyjaciółmi, lekarzami czy krewnymi na miejscu, i poprosić, żeby dzwonili do Ciebie, gdy coś ich zaniepokoi. Powiedz jasno, o czym chcesz wiedzieć, i podziękuj, gdy dadzą Ci znać. Więcej znajdziesz w naszym przewodniku o pomaganiu z daleka.

Co sprawdzić podczas następnych odwiedzin

Lista kontrolna na odwiedziny

  • Zajrzyj do lodówki i szafek: czy jest jedzenie i czy nie jest przeterminowane?
  • Sprawdź, czy kuchenka jest używana bezpiecznie
  • Rzuć okiem na pocztę: czy coś jest nieotwarte lub po terminie?
  • Sprawdź, czy recepty są zrealizowane i czy leki są przyjmowane
  • Przejdź w nocy drogę do łazienki: czy jest oświetlona i wolna od przeszkód?
  • Zwróć uwagę, jak rodzic się porusza, także po schodach
  • Zwróć uwagę na ubrania, higienę i wszelkie zmiany wagi
  • Zapytaj, z kim rodzic widział się w tym tygodniu i co porabiał
  • Zapisz, co udało się zauważyć, z datą
  • Wybierz jedną rzecz do omówienia i jedną praktyczną propozycję

Źródła i dalsza lektura

Ten przewodnik zawiera ogólne informacje dla rodzin, a nie porady medyczne, prawne czy finansowe. Z pytaniami o zdrowie lub leki rodzica zwróć się do jego lekarza lub farmaceuty. W nagłym wypadku zadzwoń pod lokalny numer alarmowy.

  • Być w kontakcie5 min czytania

    Jak pomagać starszemu rodzicowi, gdy mieszkasz daleko

  • Wspólna opieka6 min czytania

    Gdy rodzic mówi, że nie potrzebuje pomocy

  • Codzienna opieka6 min czytania

    Jak przygotować się do wizyty rodzica u lekarza

Zbierz wszystkich w jednym miejscu.

Na start za darmo – na iPhonie, Androidzie i w przeglądarce. Każdy, kogo zaprosisz, dołącza bezpłatnie.

Wkrótce wApp StoreWkrótce wGoogle Play

Już wkrótce. Daj mi znać, gdy będzie dostępne

Albo otwórz Kinlovi w przeglądarce
Krąg opieki ze zdjęciami i rolami

Chcielibyśmy używać analitycznych plików cookie PostHog, żeby wiedzieć, które strony naprawdę pomagają. Pozostają wyłączone, dopóki ich nie zaakceptujesz. Pamięć potrzebna do działania strony jest zawsze włączona. Więcej przeczytasz w naszej Polityce prywatności.