Walang gustong pag-usapan ito sa hapag-kainan, at lahat ay nagnanais na sana napag-usapan nila ito kapag nakatayo na sila sa harap ng desk ng ospital at hinihingan ng form. Hindi tungkol sa pag-asa sa pinakamasama ang pag-aayos ng mga papeles ng magulang. Tungkol ito sa hindi na kailangang maghalungkat ng mga drawer sa pinakamasamang araw.
Tinatalakay ng gabay na ito kung ano ang hahanapin, ano ang ginagawa ng bawat papel, at paano itatago ang lahat kung saan mahahanap ito ng pamilya. Hindi ito legal na payo, at magkakaiba ang mga patakaran sa bawat estado at bansa, kaya alamin kung ano ang umiiral kung saan nakatira ang magulang mo.
Magsimula sa kung saan, hindi sa kung ano
Hindi mo kailangang basahin ang mga bank statement ng magulang mo para makapagsimula. Mas maliit ang unang hakbang: itanong kung nasaan ang mga bagay. Malinaw ang checklist ng National Institute on Aging na hindi kailangang pag-usapan ang mga personal na bagay, pero dapat alam ng isang pinagkakatiwalaang tao kung saan mahahanap ang mga papeles sa isang emergency. Kung walang kamag-anak o kaibigan ang magulang mo na mapagkakatiwalaan niya rito, magagawa ito ng isang abogado.
Maaaring ganito ang pambungad: “Kung nasa ospital po kayo, hindi ko alam kung sino ang tatawagan o kung nasaan ang insurance card ninyo. Puwede po ba ninyong ipakita sa akin kung saan ninyo itinatago ang mga gamit?” Ang magulang mo pa rin ang may hawak kung ano ang ipapakita at kung ano ang hindi.
Ano ang dapat tipunin
Hinahati ng NIA sa tatlong listahan ang mga dapat itago. Ituring itong panimula at alisin ang anumang hindi aangkop.
Mga papeles at detalyeng dapat tipunin
Kalusugan
- Mga kasalukuyang reseta, na laging napapanahon
- Living will
- Durable power of attorney for health care
- Anumang medical order, gaya ng do-not-resuscitate order
- Mga detalye ng health insurance, kasama ang mga numero ng policy at telepono
Pera
- Kita at mga ari-arian: pensyon, retirement account, interes
- Impormasyon sa Social Security
- Mga insurance policy (life, long-term care, bahay, kotse), kasama ang mga numero ng mga ahente
- Mga bangko at numero ng account
- Mga investment, kasama ang mga pangalan at numero ng mga broker
- Ang pinakabagong income tax return
- Kung saan nakatago ang pinakabagong pirmadong huling habilin
- Ano ang utang at kailan babayaran: property tax, mortgage, iba pang utang
- Deed, titulo at rehistro ng kotse
- Mga credit at debit card
- Kung nasaan ang safe deposit box at ang susi nito
Personal
- Buong legal na pangalan, Social Security number, legal na tirahan, petsa at lugar ng kapanganakan
- Mga pangalan at address ng asawa at mga anak
- Kung saan mahahanap ang mga sertipiko ng kapanganakan, kasal, diborsyo, citizenship at pag-aampon
- Mga employer, at mga record ng edukasyon at militar
- Mga contact sa relihiyon at mga kinabibilangang grupo
- Malalapit na kaibigan, kamag-anak, doktor, abogado at tagapayo, kasama ang mga numero ng telepono
Ano ang ginagawa ng bawat papel
Nakakalito ang mga pangalan, at iisang trabaho lang ang ginagawa ng bawat papel. Narito ang maikling bersyon, batay sa mga gabay ng NIA tungkol sa pag-aayos ng mga bagay-bagay at mga advance directive.
| Papel | Ano ang ginagawa nito | Magandang malaman |
|---|---|---|
| Living will | Sinasabi sa mga doktor kung aling mga paggamot ang gusto o ayaw ng magulang mo kung hindi siya makapagpasya | Isang advance directive: umiiral lang kung hindi siya makapagpahayag |
| Durable power of attorney for health care | Pinapangalanan ang proxy na gagawa ng mga medikal na desisyon kung hindi kaya ng magulang mo | Puwedeng kasama ng living will o kapalit nito |
| DNR order | Sinasabi sa mga medical staff na huwag subukan ang CPR | Medical order, inaayos kasama ang doktor. Inaalertuhan ng hiwalay na out-of-hospital DNR ang mga emergency responder |
| POLST o MOLST | Mga medical order na agad masusunod ng mga propesyonal sa isang emergency | Karaniwang para sa mga taong malapit na sa katapusan ng buhay o malubha ang sakit. Magtanong sa health department ng estado |
| Durable power of attorney for finances | Pinapangalanan ang taong gagawa ng mga pinansyal na desisyon kapag hindi kaya ng magulang mo | Sulit kumausap ng abogado |
| Huling habilin (will) | Sinasabi kung paano hahawakan ang ari-arian, pera at iba pang yaman pagkamatay niya | Kung wala nito, batas ng estado ang magpapasya |
| Living trust | Pinapangalanan ang trustee na hahawak at mamamahagi ng ari-arian at pondo kapag hindi na kaya ng magulang mo | Sulit kumausap ng abogado |
| Mga permission form | Pinapayagan ang mga doktor, abogado, insurer o bangko na makipag-usap sa iyo | Iba ito sa pagiging proxy. Tingnan sa ibaba |
Ilang bagay na ikinagugulat ng mga pamilya:
- Kung walang directive, batas ng estado ang magpapasya kung sino ang magsasalita para sa magulang mo. Karaniwang ito ang asawa, mga magulang o mga anak na nasa hustong gulang. Maaaring maiwan ang kinakasamang hindi kasal at hindi pinangalanan.
- Kinikilala ng batas ang directive, pero hindi ito obligadong sundin. Gagawin ng mga provider ang makakaya nila, pero may mga sitwasyong hindi akma sa nakasulat. Kaya kasinghalaga ng form ang usapan: sa isang pag-aaral na binabanggit ng NIA, nagkamali ang mga tao sa hula sa halos isa sa bawat tatlong desisyon sa katapusan ng buhay para sa isang mahal sa buhay.
- Puwedeng libre ang mga directive. Hindi mo kailangan ng abogado para gumawa nito, at maraming estado ang nagbibigay ng sarili nilang mga form. Subukan ang opisina ng State Attorney General o ang Area Agency on Aging ninyo, na mahahanap ng Eldercare Locator (800-677-1116). Kung gagamit ka ng mga form mula sa isang website, tiyaking kinikilala ang mga ito sa estado ninyo.
- Sakop ng Medicare ang usapan. Bahagi ng taunang wellness visit ang advance care planning, at maaari din itong sakop ng pribadong insurance.
- Karaniwang dapat may abogado para sa mga papeles sa pera. Iminumungkahi ng NIA na kumausap ng abogado tungkol sa mga power of attorney, joint account at trust. Itanong muna ang bayad. Masasabi sa iyo ng lokal na bar association ang tungkol sa libreng legal aid. Para sa higit pa tungkol sa pamamahala ng pananalapi ng isang tao, itinuturo ng NIA ang Consumer Financial Protection Bureau (855-411-2372).
Ang pahintulot na nakakatulong ngayon
Para sa isang araw sa hinaharap ang karamihan ng mga papel sa itaas. May isang uri na kapaki-pakinabang ngayon mismo. Iminumungkahi ng NIA na magbigay nang maaga ng pahintulot ang magulang mo para makausap ka ng mga doktor, abogado, insurer, kumpanya ng credit card o bangko. Maaaring kailangan niyang pirmahan at ibalik ang isang form.
Iba iyon sa pagpapangalan ng health care proxy, na makakapagpasya lang kung hindi maipahayag ng magulang mo ang mga pasya niya. Hindi ka pinapayagan ng permission form na magpasya ng kahit ano. Pinapayagan ka nitong tumawag tungkol sa bayarin o resulta ng test nang hindi na kailangang humarap sa telepono ang magulang mo. Itanong sa bawat opisina ng doktor, sa insurer at sa bangko kung ano ang kailangan nila.
Panatilihing magkakasama at napapanahon
- Iisang lugar. Isang file, drawer o notebook na naglilista kung ano ang nasaan. Para sa dagdag na seguridad, iminumungkahi ng NIA ang fireproof at waterproof na safe.
- Mga kopya ng nakakandado. Kung nasa safe deposit box ang mga papeles, magtago ng mga kopya sa isang file sa bahay.
- Mga kopya sa tamang tao. Bigyan ng mga kopya ng advance directive ang proxy, mga doktor at sinumang abogado. May mga estadong may registry na nag-iimbak ng mga ito.
- Wallet card. May mga taong may dalang card na nagsasabing may directive sila at kung saan ito nakatago.
- Petsa sa kalendaryo. Repasuhin ang mga plano kahit isang beses sa isang taon at pagkatapos ng diborsyo, paglipat o malaking pagbabago sa kalusugan. Kapag pinalitan mo ang isang directive, itago ang luma at itala ang petsa.
- Higit sa isang estado? Kung malaking oras ang ginugugol ng magulang mo sa dalawa, isaalang-alang ang form para sa bawat isa, na may kopya sa bawat lugar.

